Auteur en voormalig politicus Jan Terlouw geeft op donderdag 9 september in Apeldoorn het startschot voor de 24^e Open Monumentendag. Het thema dit jaar is De smaak van de 19^e eeuw. De opening wordt verricht in de Grote Kerk tijdens een bijeenkomst voor genodigden. Gerard Rooijakkers, bijzonder hoogleraar Nederlandse etnologie, zal bij deze gelegenheid het thema verder toelichten. Jan Terlouw zal vanuit zijn ervaringen op het gebied van jeugdliteratuur de eerste Open Monumenten Klassendag introduceren en openen. De opening van de Open Monumentendag – en Klassendag - vindt plaats in Apeldoorn, een stad die uitstekend past bij het landelijke thema, gezien de grote betekenis van de 19^e eeuw in de Apeldoornse geschiedenis en rijkdom aan 19^e-eeuwse gebouwen.

Weekend van 11 en 12 september

Tijdens de Open Monumentendag, in het weekend van 11 en 12 september, kunnen in circa 350 gemeenten in Nederland tussen de 3.000 en 4.000 monumenten gratis bezocht worden. Met het thema De smaak van de 19^e eeuw staat een eeuw in de schijnwerpers waarin tal van nieuwe gebouwen zijn geïntroduceerd en waarbij vooral  in neostijlen is gebouwd. Voor een overzicht van de open monumenten en activiteiten zie www.openmonumentendag.nl. Over de 19^e-eeuwse monumenten is door de Stichting Open Monumentendag een handzaam boekje uitgegeven met de gelijknamige titel De smaak van de 19^e eeuw, te bestellen via www.openmonumentendag.nl. Het landelijke magazine Open Monumentendag is verkrijgbaar bij VVV-kantoren, bibliotheken en bij vestigingen van de Rabobank.

Apeldoorn en de 19^e eeuw

Apeldoorn, voor het eerst al in de 8^e eeuw vermeld onder de naam Appoldro, groeide pas flink toen rond 1810 de stedelijke ontwikkeling werd ingezet. Deze ontwikkeling kwam niet tot stand door industrialisatie, maar door het initiatief van koning Willem I om Het Loo als residentiële buitenplaats te kiezen. In de tweede helft van de 19e eeuw ontwikkelde het agrarische dorp Apeldoorn zich steeds meer tot een villadorp. De verkaveling van enkele landgoederen in de loop van de tweede helft van de 19e eeuw en de aanleg van spoorlijnverbindingen boden voor welgestelden de mogelijkheid zich te vestigen nabij het paleis in een fraaie omgeving, met aansluiting op het spoorwegnet. Langs het Apeldoorns Kanaal ontwikkelde zich industrie met papierfabrieken en later wasserijen of blekerijen.

Monumenten in Apeldoorn

Apeldoorn heeft een keur aan monumenten. Naast enkele archeologische monumenten is er een klein aantal dat dateert uit de middeleeuwen. De stad heeft Paleis Het Loo, twee kastelen, vele kerken, boerderijen, watermolens, industriële monumenten en een groot aantal woonhuizen met een grote cultuurhistorische waarde, vooral uit de periode 1850 tot 1940. In totaal telt Apeldoorn zo’n 1.200 beschermde of te beschermen objecten en gebieden, waaronder 157 rijksmonumenten, 590 gemeentelijke monumenten, 142 beeldbepalende panden en beschermde stads- en dorpsgezichten: De Parken, Metaalbuurt, Wenum Wiesel en Indische Buurt. Voor informatie over de Apeldoornse Open Monumentendag zie www.erfgoedweekapeldoorn.nl en www.openmonumentendag.nl