De VOA heeft geen collectie met historische voorwerpen, maar heeft voor dit belangrijke historisch voorwerp een uitzondering gemaakt. CODA krijgt de kansellezenaar in bruikleen en zorgt er samen met de VOA voor dat het voorwerp wordt tentoongesteld, zodat iedere Apeldoorner het topstuk kan bekijken.

De inwoners van Apeldoorn die de aankoop hebben willen steunen door een bedrag in de collectebussen bij CODA te deponeren hebben een bedrag van € 321,75 bijeengebracht. Dit bedrag wordt gereserveerd om de kosten te kunnen dekken van het conserveren en exposeren van deze unieke lezenaar.

Wat is de historie van deze lezenaar? 

Na de sloop van de Mariakerk in 1842 werden de lezenaars en koperen kronen uit de Mariakerk verkocht. In het archief van de Nederlands Hervormde Kerk is hierover te lezen: 'Op 15 juli 1846 vond 's morgens aan de nieuwe kerk aan de Loolaan de publieke verkoop plaats van de zeven koperen kerkkronen en allerlei koperwerk zoals de boog van het doophek, lezenaars en blaker te samen afkomstig uit de oude dorpskerk.' Uiteindelijk werden alle onderdelen uit de Mariakerk verkocht aan een opkoper in Amersfoort.

Relatie tussen het familiewapen van Appelthorn (Van Apeldoren) en Apeldoorn

De gemeente Apeldoorn heeft in het jaar 1818 officieel het wapen van de familie Van Apeldoren aangenomen. Deze familie was in 1726 uitgestorven. De oorsprong van namen van gemeenten en hun wapens is te vinden in het archief van de Hoge Raad van Adel. In de boeken wordt een onderscheid gemaakt tussen wapenverlening (als een nieuw wapen was aangevraagd) en wapenbevestiging (wanneer er al een wapen bestond). Apeldoorn staat vermeld onder wapenbevestiging waaruit geconcludeerd kan worden dat het ambt Apeldoorn vóór de Bataafs-Franse tijd al het wapen moet hebben gevoerd. Het wapen met de adelaar met een liggende sleutel over de borst op de kansellezenaar is de oudst bekende aanwijzing dat dit wapen inderdaad gevoerd werd door Apeldoorn.

CODA werkt momenteel aan een nieuwe historische presentatie. De kansellezenaar zal te zijner tijd ook worden tentoongesteld in CODA als onderdeel van deze nieuwe historische presentatie.